อาการของ
มะเร็งต่อมลูกหมาก
ปัจจัยเสี่ยง
ที่ทำให้เกิดโรคมะเร็ง
ต่อมลูกหมาก
การวินิจฉัย
โรคเบื้องต้น
การรักษา
โรคมะเร็ง
ต่อมลูกหมาก
เมื่อดื้อต่อ
การรักษาด้วย
การใช้ฮอร์โมน
การปฏิบัติ
ตนของผู้ป่วย

ต่อมลูกหมาก คืออะไร?

ต่อมลูกหมากเป็นอวัยวะหนึ่งของระบบสืบพันธุ์เพศชาย
อยู่ในตำแหน่งด้านล่างของกระเพาะปัสสาวะและล้อมรอบ
ท่อปัสสาวะส่วนต้น


ต่อมลูกหมากมีลักษณะคล้ายลูกเกาลัด
น้ำหนักประมาณ 20 กรัม หน้าที่สำคัญคือการ
ผลิตน้ำเมือกและน้ำหล่อเลี้ยงตัวอสุจิ

โรคมะเร็งต่อมลูกหมากคืออะไร?

โรคมะเร็งต่อมลูกหมากเป็นเนื้องอกร้ายที่เกิดขึ้น บริเวณต่อมลูกหมากของเพศชาย เกิดจากการที่เซลล์ต่อมลูกหมากแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้นอย่างผิดปกติ


อาการของมะเร็งต่อมลูกหมาก

ระยะเริ่มแรก ยังไม่พบอาการผิดปกติใดๆ
ระยะเริ่มลุกลาม ปัสสาวะลำบากและบ่อย ต้องเบ่ง ปัสสาวะมากขึ้น รู้สึกปวดเวลาปัสสาวะ ปวดหลัง ปวดข้อ หรือมีกระดูกหักง่าย บางรายอาจเป็นอัมพาตจากการที่กระดูกสันหลังหักทับเส้นประสาท อาจพบอาการอ่อนเพลีย เบื่ออาหารร่วมด้วย

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

ปัจจัยเสี่ยงหลัก

อายุ

พบได้ในชายที่มีอายุตั้งแต่ 40 ขึ้นไป อุบัติการณ์ของโรคจะพบมากขึ้นเมื่อผู้ป่วยมีอายุมากขึ้นเรื่อยๆ


ประวัติทางครอบครัว

เมื่อสมาชิกเพศชายที่มีความสัมพันธ์โดยตรงในครอบครัวเป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากสามารถพบอัตราการเกิดโรคนี้ของเพศชายในครอบครัวเพิ่มขึ้น

ชาติพันธุ์

พบอัตราการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมากสูงที่สุดในคนผิวดำอเมริกัน ส่วนคนเอเชียมีอุบัติการณ์การเกิดโรคนี้ต่ำ

ปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ที่พบความเกี่ยวข้อง

การบริโภค การรับประทานอาหารที่มีไขมันสูง อาจมีส่วนทำให้เกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก



ระดับฮอร์โมนแอนโดรเจน สามารถกระตุ้นให้เกิดการเจริญเติบโตของมะเร็งต่อมลูกหมากได้ถือเป็นหนึ่งในสาเหตุที่ทำให้เกิดมะเร็งต่อมลูกหมากขึ้น


การวินิจฉัยโรคเบื้องต้น

     แม้ว่าจะไม่มีอาการผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ ผู้ชายที่มีอายุตั้งแต่ 50 ปีขึ้นไป ควรรับการตรวจเช็คต่อมลูกหมากจากแพทย์ระบบ
ทางเดินปัสสาวะอย่างน้อยปีละครั้ง มะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกๆ สามารถรักษาให้หายได้

     การตรวจต่อมลูกหมาก ประกอบด้วยวิธีต่างๆ ดังนี้ ได้แก่ การตรวจทางทวารหนักวิธี Digital Rectal Transduction การวัดระดับ Prostate-specific antigen (PSA) การตรวจอัลตราซาวน์ของต่อมลูกหมากผ่านทางทวารหนัก และการตรวจชิ้นเนื้อต่อมลูกหมาก


การตรวจทางทวารหนัก Digital Rectal Examination(DRE)

คือการตรวจต่อมลูกหมากโดยใช้นิ้วสอดเข้าไปทางรูทวารหนัก
เพื่อคลำเช็คขนาด รูปร่าง ความยืดหยุ่น ของต่อมลูกหมาก
หากเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากมักคลำพบก้อนแข็งและมีผิวขรุขระ

การวัดระดับ Prostate-specific antigen (PSA) ในเลือด

ซึ่งใช้บ่งชี้การเกิดมะเร็งต่อมลูกหมาก ถ้าระดับของ PSA ในเลือดสูงกว่าปกติ จะมีโอกาสเสี่ยงสูงต่อการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก

การตรวจอัลตราซาวน์ของ
ต่อมลูกหมากผ่านทางทวารหนัก (Transrectal prostate ultrasound)

โดยการใช้เครื่องมือสอดเข้าทางทวารหนัก เพื่อตรวจหามะเร็งต่อมลูกหมาก

การตรวจชิ้นเนื้อต่อมลูกหมาก (Biopsy)

แพทย์จะทำการตัดชิ้นเนื้อจากต่อมลูกหมาก ขณะที่ทำการตรวจต่อมลูกหมากด้วยวิธีอัลตราซาวน์ เพื่อนำชิ้นเนื้อไปตรวจสอบลักษณะรูปร่างของชิ้นเนื้อว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากหรือไม่

การรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก

      การรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมากในปัจจุบันมีหลายวิธีแพทย์จะพิจารณาเลือกการรักษา โดยขึ้นกับระยะของโรค และอายุของผู้ป่วย การตรวจสุขภาพประจำปีจึงเป็นสิ่งจำเป็นมากต่อการรักษา ยิ่งพบโรคมะเร็งและทำการรักษาได้ เร็วมากเท่าไหร่ จะยิ่งทำให้ผู้ป่วยมีชีวิตที่ยืนยาวมากขึ้น การรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก มีดังนี้

การเฝ้ารอดูอาการ

จะนิยมใช้ในผู้ป่วยสูงอายุหรือมีโรคประจำตัวที่เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนจากการรักษา และผู้ที่พบโรคมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะเริ่มแรก

การฉายรังสี (Radiation therapy)

จะรักษาในกรณีที่มะเร็งนั้นมีก้อนขนาดเล็ก หรือให้หลังจากผ่าตัดต่อมลูกหมากไปแล้วซึ่งการฉายรังสีอาจจะให้โดยการฉายรังสีจากภายนอก หรือการฝังวัตถุอาบรังสีไว้ใกล้เนื้องอก (Brachytherapy) เพื่อฆ่าเซลล์มะเร็ง

การผ่าตัดต่อมลูกหมาก (Prostatectomy)

เป็นวิธีการที่นิยมใช้ในการรักษามะเร็งในระยะเริ่มต้น

การรักษาด้วยการใช้ฮอร์โมน (Hormonal therapy)

เพื่อยับยั้งการเจริญเติบโตของเซลล์มะเร็งต่อมลูกหมากด้วยการกดการสร้างฮอร์โมนเพศชาย ทำได้หลายวิิธี ได้แก่

  • การตัดลูกอัณฑะ
  • การให้ยาฉีดเพื่อระงับฮอร์โมน
  • การให้ยารับประทานซึ่งทำให้ป้องกันไม่ให้ฮอร์โมนเพศชายออกฤทธิ์ต่อเซลส์มะเร็ง

สำหรับผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก
ระยะแพร่กระจายที่ดื้อต่อการรักษา
ด้วยการใช้ฮอร์โมน

ทางเลือกในการรักษา ได้แก่

  • การใช้ยาใหม่ในรูปแบบเม็ดรับประทาน
  • การให้เคมีบำบัด (Chemotherapy) เป็นการฆ่าเซลล์มะเร็งด้วยการให้สารเคมี
  • การรักษาด้วยเรเดียม เพื่อทำลายเซลล์โดยการออกฤทธิ์เฉพาะที่กระดูก

การปฏิบัติตนของผู้ป่วย

     การมาพบแพทย์เพื่อตรวจหาโรคมะเร็งต่อมลูกหมากแต่เนิ่นๆ จะช่วยลดความรุนแรงของโรค และสามารถรักษาโรคมะเร็งไม่ให้แพร่กระจายไปอวัยวะต่างๆ ได้อย่างทันท่วงที แพทย์จะเริ่มทำการซักประวัติ และอาการต่างๆ พร้อมทั้งตรวจร่างกายโดยละเอียด นอกจากนี้จะทำการเจาะเลือดเพื่อวัดระดับ PSA เพื่อดูความเสี่ยงของการเกิดโรคมะเร็งต่อมลูกหมาก การเลือกการรักษาโรคมะเร็งต่อมลูกหมากในผู้ป่วยแต่ละคนจะคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ระยะของโรค อายุของผู้ป่วย และสภาวะร่างกายของผู้ป่วยจะช่วยทำให้ผู้ป่วยมีระยะเวลาที่ปลอดจากโรคนานยิ่งขึ้น มีระยะเวลารอดชีวิตจากโรคมะเร็งนานขึ้น และทำให้ผู้ป่วยมีคุณภาพชีวิตที่ดีต่อไปยาวนาน


     ปัจจุบันโรคดังกล่าวนี้ ท่านสามารถขอคำแนะนำเพิ่มเติมได้จากแพทย์ในสาขาที่เกี่ยวข้อง อันได้แก่ ศัลยแพทย์ระบบทางเดินปัสสาวะ, อายุรแพทย์สาขามะเร็งวิทยา และแพทย์รังสีรักษา สถานที่ที่ท่านสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม ได้แก่ โรงพยาบาลรัฐ โรงเรียนแพทย์ และโรงพยาบาลเอกชนทั่วไป